Zaqatala Uşaq İncəsənət Məktəbi: dövlət müəssisəsi, yoxsa direktorun şəxsi sistemi?

• 2026-09-03 18:57:00

Müəllimlərin şikayətləri, prokurorluqda aparılan araşdırma, “ölü canlar”, kadr siyasəti, direktor müavininin təhsili, attestatlarla bağlı ağır iddialar və bütün bunların fonunda susan məktəb rəhbərliyi

Zaqatala rayon Uşaq İncəsənət Məktəbi adi bir təhsil müəssisəsi deyil.

1953-cü ildən fəaliyyət göstərən məktəb 1989-cu ildən Uşaq İncəsənət Məktəbi kimi fəaliyyətini davam etdirir. Burada fortepiano, skripka, tar, kamança, qarmon, nağara, xanəndəlik, xoreoqrafiya və rəssamlıq daxil olmaqla müxtəlif ixtisaslar tədris olunur. Rəsmi məlumata görə, məktəbdə 506 şagird təhsil alır, 140 müəllim və 8 texniki işçi çalışır.

Yəni söhbət yüzlərlə uşağın təhsil aldığı, yüzlərlə müəllimin çalışdığı və dövlət sisteminə daxil olan böyük bir təhsil ocağından gedir.

Məhz buna görə də belə bir müəssisənin rəhbərliyi ilə bağlı ortaya çıxan ciddi məlumatlar sadəcə kollektivdaxili narazılıq kimi qiymətləndirilə bilməz.

Son günlər redaksiyaya məktəbin direktoru Günel Abbasovanın fəaliyyəti ilə bağlı bir sıra ciddi məlumatlar və müəllimlərin şikayətləri daxil olub.

Bu məlumatların arasında kadr siyasəti, müəllimlərin işdən çıxarılması, faktiki işləməyən şəxslərin işçi kimi rəsmiləşdirilməsi, direktorun yaxın çevrəsindən olan şəxslərin işə götürülməsi, əməkhaqqı kartları ilə bağlı iddialar və hətta təhsil sənədlərinin pul müqabilində verilməsi barədə məlumatlar var.

Ən mühüm məqam isə budur: redaksiyaya daxil olan məlumata görə, məsələ artıq hüquq-mühafizə orqanlarının diqqətindədir və məktəbin bəzi müəllimləri Zaqatala Rayon Prokurorluğunda ifadə veriblər.

Prokurorluqda məsələ ilə bağlı araşdırmanın aparıldığı barədə məlumat da təsdiqlənib.

Bu isə mövzunu tamamilə başqa səviyyəyə çıxarır.

Çünki artıq söhbət yalnız müəllimlərin direktorla münasibətindən deyil, dövlət müəssisəsində baş verdiyi iddia olunan mümkün pozuntuların hüquqi müstəvidə araşdırılmasından gedir.

Regional idarənin rəhbəri: “İşi prokurorluq araşdırır”

Redaksiya məsələ ilə bağlı Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin rəhbəri Tural Kərimovun da mövqeyini öyrənib.

Tural Kərimov bildirib ki, Zaqatala Uşaq İncəsənət Məktəbi ilə bağlı məsələ hazırda prokurorluq tərəfindən araşdırılır.

Onun sözlərinə görə, regional idarə araşdırmanın nəticəsini gözləyir.

Tural Kərimov qeyd edib ki, prokurorluqda araşdırma başa çatdıqdan sonra məsələ Mədəniyyət Nazirliyində də nəzərdən keçiriləcək.

Bu açıqlama prinsipial əhəmiyyət daşıyır.

Deməli, regional mədəniyyət idarəsinin rəhbərliyi də məktəblə bağlı məsələnin hüquq-mühafizə orqanlarının diqqətində olduğunu təsdiqləyir.

İndi əsas məsələ araşdırmanın nəticəsidir.

Əgər qanun pozuntusu müəyyən olunarsa, buna hüquqi qiymət verilməlidir.

Əgər iddialar təsdiqlənməzsə, bu da rəsmi şəkildə açıqlanmalıdır.

Amma hər iki halda cəmiyyətin suallara cavab almaq hüququ var.

Direktor suallarımıza cavab vermədi

Redaksiya bütün bu məlumatlarla bağlı məktəbin direktoru Günel Abbasovanın mövqeyini də öyrənməyə çalışıb.

Ona konkret suallar ünvanlanıb.

Məktəbdəki kadr siyasəti, müəllimlərin işdən çıxarılması, bəzi şəxslərin faktiki fəaliyyəti, direktor müavini Şalalə İdrisovanın təhsil məsələsi, əməkhaqqı kartları, attestatlarla bağlı iddialar və digər məsələlər barədə izahat istənilib.

Lakin Günel Abbasova redaksiyanın suallarını cavablandırmayıb.

Bu faktı da xüsusi olaraq qeyd edirik.

Çünki jurnalistikanın əsas prinsiplərindən biri budur: haqqında iddia səsləndirilən şəxsin mövqeyi də ictimaiyyətə çatdırılmalıdır.

Redaksiya bu imkanı məktəb direktoruna təqdim edib.

Lakin hazırkı mərhələdə ondan nə izahat, nə təkzib, nə də səsləndirilən məlumatlarla bağlı hər hansı açıqlama daxil olub.

Əlbəttə, gələcəkdə direktor öz mövqeyini açıqlamaq istəsə, redaksiya onun cavabını dərc etməyə hazırdır.

Direktor müavini hansı təhsil sənədi ilə vəzifədədir?

Məktəbin kadr siyasəti ilə bağlı sualların mərkəzində direktorun müavini Şalalə İdrisova da dayanır.

Redaksiyaya daxil olan məlumata görə, Şalalə İdrisova direktor Günel Abbasovanın yaxın tanışıdır.

Mənbələr eyni zamanda onun ali təhsilinin olmadığını bildirirlər.

Burada vacib məqamı vurğulamaq lazımdır: konkret vəzifə üçün ali təhsilin məcburi olub-olmaması normativ və kvalifikasiya tələbləri ilə müəyyən edilir.

Ona görə də məsələ konkret sənədlərlə aydınlaşdırılmalıdır.

Şalalə İdrisovanın tutduğu vəzifə üçün hansı təhsil tələbləri müəyyən edilib?

O, həmin tələblərə cavab verirmi?

Təyinat hansı prosedurla həyata keçirilib?

Namizədliyini kim təsdiqləyib?

Bu sualların cavabı çox sadədir: kadr sənədlərində.

Əgər bütün tələblərə cavab verirsə, məsələ bağlanır.

Əgər cavab vermirsə, onda belə bir təyinatın hansı əsasla həyata keçirildiyi araşdırılmalıdır.

“Ölü canlar” məsələsi

Məktəblə bağlı ən ciddi iddialardan biri faktiki işləməyən şəxslərin işçi kimi rəsmiləşdirilməsi barədədir.

Redaksiyaya konkret adlar da təqdim olunub.

Belə ki, Sofiya Yaqublu və Aygün Abakarovanın əyani formada Konservatoriyada təhsil aldıqları müddətdə Zaqatala Uşaq İncəsənət Məktəbində işçi kimi rəsmiləşdirildikləri bildirilir.

Əgər bu məlumat təsdiqlənərsə, bir sıra ciddi suallar yaranır.

Əyani təhsil alan şəxslər məktəbdə hansı vəzifələrdə çalışıblar?

Onların iş qrafiki necə olub?

Məktəbdə faktiki hansı günlərdə olublar?

Dərs yükü nə qədər olub?

Tabelləri kim imzalayıb?

Onlara əməkhaqqı hesablanıbmı?

Hesablanıbsa, hansı məbləğdə?

Bu ödənişlər hansı sənədlər əsasında həyata keçirilib?

Əgər həmin şəxslər real olaraq işləyiblərsə, bunu əmək müqavilələri, dərs cədvəlləri, davamiyyət sənədləri və digər sənədlər göstərməlidir.

Əgər faktiki işləməyiblərsə, amma dövlət büdcəsindən onların adına əməkhaqqı ödənilibsə, bu zaman məsələyə hüquqi qiymət verilməlidir.

Burada əsas məsələ “ölü can” ifadəsi deyil.

Əsas məsələ dövlət büdcəsindən ödənişin faktiki əmək fəaliyyəti ilə əsaslandırılıb-əsaslandırılmamasıdır.

Ali təhsilli müəllimlər niyə işdən çıxarılıb?

Məktəbdə kadr siyasəti ilə bağlı digər ciddi məsələ ali təhsilli müəllimlərin işdən çıxarılmasıdır.

Redaksiyanın əldə etdiyi məlumata görə, Nərgiz Osmanova və Xəyalə Mehdiyeva ali təhsilli müəllimlərdir və onların əmək münasibətlərinə direktor tərəfindən xitam verilib.

Burada da tələsik nəticə çıxarmaq olmaz.

İşdən azad edilmənin özü qanun pozuntusu demək deyil.

Amma ictimaiyyətin cavabını bilməli olduğu suallar var.

Onlar hansı əsasla işdən çıxarılıblar?

Əmrlərdə hansı səbəb göstərilib?

Onlara qarşı intizam tənbehi tətbiq olunubmu?

Peşə fəaliyyətləri ilə bağlı iradlar olubmu?

Attestasiya keçirilibmi?

İşdən çıxarılma proseduru qanuna uyğun aparılıbmı?

Əgər bütün bunlar qanuni şəkildə həyata keçirilibsə, sənədlər bunu təsdiqləyəcək.

Əks halda, məsələ yenidən araşdırılmalıdır.

Qohumlar deyil, tanışlar

Əvvəl məktəbdə direktorun qohumlarının işə götürülməsi barədə məlumatlar səsləndirilirdi.

Lakin redaksiyaya daxil olan yeni məlumatlara əsasən, söhbət direktorun qohumlarından deyil, onun tanışlarından gedir.

Bu fərqi xüsusi qeyd etmək lazımdır.

Çünki direktorun hər hansı şəxsi tanıması və həmin şəxsin məktəbdə işləməsi öz-özlüyündə qanun pozuntusu deyil.

Amma dövlət müəssisəsində kadr seçimi şəxsi münasibətlər əsasında aparılırsa, burada ciddi idarəçilik sualı meydana çıxır.

Kimlər işə qəbul edilib?

Hansı vəzifələrə?

Onların ixtisası həmin vəzifəyə uyğundurmu?

İşə qəbul hansı prosedurla aparılıb?

Başqa namizədlər olubmu?

Məhz bu sualların cavabları kadr siyasətinin obyektiv olub-olmadığını göstərə bilər.

Əməkhaqqı kartları ilə bağlı iddialar

Məktəbdə əməkhaqqı kartları ilə bağlı da ciddi məlumatlar səsləndirilir.

Əgər işçilərin bank kartlarının rəhbərliyə verilməsi və ya həmin kartlardakı vəsaitlərə başqa şəxslərin çıxış əldə etməsi barədə iddialar təsdiqlənərsə, bu məsələ ayrıca hüquqi qiymətləndirmə tələb edə bilər.

Ona görə də müəyyən edilməlidir:

İşçilərin bank kartları kimdə olub?

Kartlara çıxış imkanı kimdə olub?

Əməkhaqqı vəsaitlərinə işçilərin özləri sərəncam veriblərmi?

Hesablardan pul vəsaitlərinin çıxarılması ilə bağlı hər hansı müdaxilə olubmu?

Bütün bunları bank sənədləri və digər sübutlar əsasında müəyyən etmək mümkündür.

Ən ağır iddia: attestatlar pulla verilib?

Məktəblə bağlı səsləndirilən ən ağır iddialardan biri isə attestatların və ya digər təhsil sənədlərinin pul müqabilində verilməsi barədədir.

Bu iddianın xüsusi hüquqi əhəmiyyət daşıdığını nəzərə alaraq, redaksiya bir daha vurğulayır:

Bu məlumat təsdiqlənmiş fakt kimi təqdim edilmir.

Əgər belə hallar baş veribsə, konkret sübutlar olmalıdır.

Kimdən pul tələb olunub?

Nə qədər?

Nə vaxt?

Kim tələb edib?

Hansı sənəd verilib?

Bu barədə şahid varmı?

Yazışma, audio, video, bank köçürməsi və ya digər sübut mövcuddurmu?

Əgər belə müraciətlər prokurorluğa daxil olubsa, onların araşdırılması hüquq-mühafizə orqanlarının işidir.

Çünki belə bir fakt təsdiqlənərsə, söhbət sadəcə məktəbdaxili münaqişədən deyil, mümkün korrupsiya xarakterli əməldən gedə bilər.

Prokurorluğun araşdırması nəyi müəyyən edəcək?

Bu işdə əsas suallardan biri də budur: Zaqatala Rayon Prokurorluğunda aparılan araşdırmanın nəticəsi nə olacaq?

Müəllimlərin verdiyi ifadələr araşdırılmalıdır.

Məktəbin kadr sənədlərinə baxılmalıdır.

Əmək müqavilələri və əmrlər yoxlanılmalıdır.

Davamiyyət cədvəlləri və tabellər araşdırılmalıdır.

Əməkhaqqı ödənişləri təhlil edilməlidir.

Əyani təhsil alan şəxslərin həmin dövrdə məktəbdə faktiki fəaliyyət göstərib-göstərmədikləri müəyyən edilməlidir.

İşdən çıxarılan müəllimlərlə bağlı sənədlərə hüquqi qiymət verilməlidir.

Attestatlarla bağlı məlumatlar varsa, onlar ayrıca araşdırılmalıdır.

Yalnız bundan sonra bu iş üzrə obyektiv nəticəyə gəlmək mümkündür.

Mədəniyyət Nazirliyinin qarşısında suallar

Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin rəhbəri Tural Kərimovun açıqlamasından sonra top artıq yalnız regional idarənin meydanında deyil.

Məsələ araşdırmadan sonra Mədəniyyət Nazirliyinin də gündəliyinə çıxacaq.

Bu baxımdan Nazirliyin də cavablandırmalı olduğu suallar var.

Zaqatala Uşaq İncəsənət Məktəbində son illərdə xidməti və maliyyə yoxlaması keçirilibmi?

Məktəbin faktiki işçi sayı yoxlanılıbmı?

Kadr sənədləri araşdırılıbmı?

Direktorun fəaliyyəti ilə bağlı müəllimlərdən əvvəlki illərdə şikayətlər daxil olubmu?

Daxil olubsa, hansı tədbirlər görülüb?

Şalalə İdrisovanın vəzifəyə uyğun kvalifikasiyası yoxlanılıbmı?

Sofiya Yaqublu və Aygün Abakarovanın əyani təhsil aldığı dövrdə məktəbdə işləməsi məsələsi araşdırılıbmı?

Nərgiz Osmanova və Xəyalə Mehdiyevanın işdən çıxarılması ilə bağlı sənədlər yoxlanılıbmı?

Əməkhaqqı kartları ilə bağlı şikayət olubmu?

Attestatların pulla verilməsi barədə məlumat hər hansı formada aidiyyəti qurumlara çatdırılıbmı?

Əgər çatdırılıbsa, nə araşdırılıb?

Dövlət müəssisəsində şəxsi “qaydalar” ola bilməz

Bütün bu sualların fonunda əsas məsələ bir daha ortaya çıxır.

Dövlət müəssisəsi şəxsi mülk deyil.

Direktor dövlət məktəbinə rəhbərlik edir, ona sahiblik etmir.

Məktəbin əmlakı dövlətindir.

Büdcədən ayrılan vəsait dövlətindir.

Müəllimlərin əmək hüquqları qanunla qorunur.

Şagirdlərin təhsil hüquqları təmin edilməlidir.

Ona görə də dövlət müəssisəsində kadr siyasəti şəxsi münasibətlərdən, tanışlıqdan və ya kiminsə şəxsi nüfuzundan asılı olmamalıdır.

Burada yalnız qanun, peşəkarlıq və şəffaflıq işləməlidir.

İndi əsas məsələ nəticədir

Zaqatala Uşaq İncəsənət Məktəbi ilə bağlı səsləndirilən məlumatların hamısını bir cümlə ilə “həqiqətdir” və ya “yalandır” adlandırmaq mümkün deyil.

Bunun üçün araşdırma lazımdır.

Lakin artıq bir sıra konkret suallar mövcuddur.

Müəllimlərin prokurorluğa müraciət etdiyi bildirilir.

Regional idarənin rəhbəri məsələnin prokurorluqda araşdırıldığını təsdiqləyir.

Araşdırmanın nəticəsindən sonra işin Mədəniyyət Nazirliyində də nəzərdən keçiriləcəyi bildirilir.

Direktor isə redaksiyanın suallarını cavablandırmayıb.

Belə vəziyyətdə ən doğru yol bütün faktların sənədlərlə yoxlanılmasıdır.

Əgər iddialar əsassızdırsa, bunu sənədlər göstərəcək.

Əgər “ölü canlar” barədə məlumat doğru deyilsə, tabellər və əmək müqavilələri bunu sübut edəcək.

Əgər müəllimlərin işdən çıxarılması tamamilə qanunidirsə, bunun hüquqi əsasları mövcuddur.

Əgər attestatların pulla verilməsi barədə iddialar əsassızdırsa, araşdırma bunu ortaya qoyacaq.

Amma əgər bu iddiaların hər hansı hissəsi təsdiqlənərsə, onda məsələ yalnız bir məktəbin direktoru ilə məhdudlaşmamalıdır.

Bu zaman daha ciddi sual ortaya çıxacaq:

Dövlət müəssisəsində mümkün pozuntular necə və niyə vaxtında aşkar edilməyib?

Nə üçün müəllimlərin şikayətləri prokurorluğa qədər gedib çıxıb?

Nə üçün bu məsələlərə daha əvvəl nəzarət edilməyib?

Və əgər bütün bu iddialar doğrudursa, məsuliyyət yalnız həmin müəssisədə konkret qərarları qəbul edən şəxslərlə məhdudlaşacaq, yoxsa nəzarət mexanizmlərinin fəaliyyəti də araşdırılacaq?

Çünki söhbət bir direktorun və ya bir neçə müəllimin şəxsi münasibətlərindən getmir.

Söhbət 1953-cü ildən fəaliyyət göstərən dövlət məktəbindən, 506 şagirddən, 140 müəllimdən, dövlət büdcəsindən və ən əsası, uşaqların təhsil hüququndan gedir.

Bu məktəb heç kimin şəxsi mülkü deyil.

Zaqatala Uşaq İncəsənət Məktəbi dövlətindir. Orada qanun işləməlidir. Və əgər hər hansı qanun pozuntusu varsa, onu vəzifədən, tanışlıqdan və ya nüfuzdan asılı olmayaraq ortaya çıxarmaq lazımdır.

A.Mustafayeva